background
logotype
image1 image2 image3

Kosciol Sw. Mikolaja w Wiazowie


Historia Kościoła

Wiązowski kościół był początkowo poświęcony św. Krzyżowi, było tak jeszcze w r. 1483. Z roku 1579 pochodzi wzmianka, że był on poświęcony św. Krzyżowi, apostołom Piotrowi i Pawłowi św. Jadwidze. W roku 1638 po raz pierwszy jako patron kościoła wymieniony jest św. Mikołaj. Pierwszy kościół, który zbudowano w roku 1252 lub krótko potem, został zniszczony w wojnie husyckiej. Po roku 1450 rozbudowano istniejący Dom Boży, w przyjętej wówczas w wielu śląskich kościołach formie, w stylu gotyckim.
Była to budowy z surowej cegły, składająca się z dwujarzmowego prezbiterium i trójjarzmowej nawy środkowej. Obie części  zaopatrzone były w przypory. Nawa środkowa miała płaski sufit.  Najświętszy sakrament przyjmowano w niszy sakramentowej ołtarza głównego. Okna były wąskie i wysokie. Jako chrzcielnica służyła, do dziś używana, kamienna kropielnica, pochodząca ze zniszczonego w czasach wojen husyckich kościoła w Starym Wiązowie. Już w roku 1666 kościół miał 4 ołtarze: ołtarz główny, ołtarz Krzyża, ołtarz Marii i ołtarz św. Walentego . Na początku XVIII wieku kościół otrzymał swoje wyposażenie barokowe - z 1707 roku pochodzi nowa chrzcielnica, która stoi do dziś, w roku 1719 został zbudowany obecny ołtarz główny. W 1759 Felder namalował drogę krzyżową, została ona zastąpiona w roku 1918 inną - obecną - namalowaną przez profesora Langera (Droga krzyżowa Langera). W latach 1774-75 płaski sufit zastąpiono sufitem wypukłym.
W 1911 roku Rada Diecezji podjęła decyzję o poszerzeniu kościoła. Przy tej okazji chciano dobudować nawę poprzeczną, a przed nią nowe prezbiterium. Budowa rozpoczęła się 25.VII.1914 roku od wzniesienia muru oddzielającego istniejącą nawę główną od części dobudowywanej, ponieważ podczas budowy w nawie głównej nadaj odprawiano msze święte. Ściana odgradzająca  już prawie była gotowa, a budowa musiała zostać wstrzymana z powodu wojny. Dopiero 19.II.1916 mogła być kontynuowana. Przy budowie zużyto 500000 cegieł, a koszt budowy obliczono na 78000 marek. Po ukończeniu budowy częściowo odnowiono także wyposażenie wnętrza i zakupiono nowe. W roku 1917 dostarczono dwa barokowe konfesjonały, w 1918 zamontowano okna przy ołtarzu głównym oraz wyłożono kościół płytkami. W 1919 roku odrestaurowano ołtarz główny i ambonę oraz ołtarze boczne i chrzcielnicę. W 1926 roku uzupełniono i odnowiono zbudowane w 1886 roku organy, 20.X.1927 roku kardynał Bertram konserwował rozbudowany i odnowiony kościół.
Ostatnia rozbudowa kościoła, przy której szczególnie zasłużył się kupiec Karl Enselein jest pięknym dowodem ofiarności parafii i jej kapłanów.
Mogą być oni teraz dumni ze swojego pięknego Domu Bożego. Niech to będzie symbol świątyni Boga, którą chce On wznieść w sercach ludzi.

Wnętrze Kościoła

Przez hol wieży wchodzimy do wnętrza kościoła, jest tu obraz w stylu barokowym św. Apolonii (teraz już go nie ma). Piękny krzyż z małymi barokowymi figurkami św. Maryi i św. Jana oraz prastara chrzcielnica na ośmiokątnym cokole, pochodząca z jeszcze starszego, zniszczonego wówczas Kościoła w Starym Wiązowie. Ta stara chrzcielnica o rozmiarach 30 cm głębokości i 65 cm szerokości, wskazuje na to, że dawniej chrzczono dzieci zanurzając je w chrzcielnicy.
Za każdym oknem znajdują się podpory, które są ze sobą połączone i tym samym dźwigają ciężar sufitu. Nawa poprzeczna także posiada swoje podpory. Pod oknem były tablice z nazwiskami poległych w czasie I Wojny Światowej i jeszcze wcześniejsze.
Na uwagę zasługuje również obraz pochodzący z XVIII wieku. Jest to święta Anna, której Maryja podaje stojące na kuli świata Dzieciątko Jezus, a w. Joachim i św. Józef stoją w tle.
Środkowe okna przedstawiają od strony północnej św. Maryję, a południowe okno św. Michała. Na północnym oknie napis "święta Maryjo módl się za nami", na oknie południowym napis "Quis ut Deus", (któż jest jak Bóg?) i "Święty Michale módl się za nami". Tam też stoi chorągiew ku czci św. Floriana z roku 1689.
Miasto Wiązów często cierpiało przez liczne pożary i przez to złożono w dniu 30 kwietnia 1689 roku śluby, które są do dziś aktualne, ze w dnu 30 kwietnia każdego roku idzie procesja od Kościoła Świętego Mikołaja do Starego Wiązowa, gdzie jest Kościół poświęcony świętemu Florianowi. Na chorągwi "ślubów" widnieje po jednej stronie na czerwonym tle Trójca Przenajświętsza, a po drugiej stronie Święty Florian.
Droga Krzyżowa została namalowana  przez profesora Langera, który przed ukończeniem dzieła zmarł.
W łuku triumfalnym po stronie południowej wisi "wieczna lampa", a po stronie północnej stoi ambona w stylu barokowym, która została odnowiona w 1919 r. Na bokach ambony bokach ambony czterej ewangeliści Zbawiciel Świata jako nauczający uczniów (ze zwierzętami ich symbolizującymi). Na symbolicznej pokrywie ambony - gołąb - symbol Ducha Świętego, a na wierzchu anioł z trąbą. Obok wiecznej lampy wisi Krzyż Misyjny, który mówi "Ratuj swoją duszę".
Pierwsza misja odbyła się w roku 1922, druga w roku 1932 - mówiły o zbawieniu duszy. Natomiast 14 dniowe Misje w 1939 roku odbywały się w samym Wiązowie oraz w obu sąsiednich parafiach.
Cztery okrągłe okienka w prezbiterium były fundacjami bogatych kupców i przedstawiały malowanych na szkle świętych: Barbarę, Mikołaja, Magdalenę i Floriana.
Ołtarz główny - piękne dzieło w stylu barokowym z roku 1719, restaurowany w 1919.
Przed stołem ołtarzowym ładnie sznytowanie antepedium we własnej interpretacji przedstawiające Trójcę Świętą, czyli ramię trzymające w ręce trzy berła. Na czubku jednego jest trójkąt symbolizujący Oko Boga Ojca. Na drugim znajduje się krzyż, a na trzecim pochodnia - to wszystko jako symbol Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego.
nad drzwiami po obu stronach ołtarza - części łączące - to Adam i Ewa. Obok tabernakulum dwa duże, a nad nimi dwa małe anioły w pozie modlitewnej.
Na dużym obrazie na ołtarzu przedstawiony jest św. Mikołaj i św. Florian, który wylewa wodę nad palącą się grupą domów. Nad tymi postaciami wmontowany jest mały obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem Jezus. Nad tym wszystkim widnieje napis "Sancto Nicolao Confessori et Sancto Floriano Martyri Sacrum 1719. Renovatum 1917".
Natomiast na ścianie nad ołtarzem przedstawiono na ławie z chmur Trójcę Przenajświętszą w otoczeniu aniołów.
Obok dużego obrazu stoją, z lewej św. Piotr i św. Józef, po prawej św. Paweł i św. Marcin dzielący płaszcz oraz aniołowie. Również nad figurami świętych - aniołowie.
Obok zakrystii nowa figura Matki Bożej z Dzieciątkiem na rękach. Na filarach w prezbiterium stoją figury Najświętszego Serca Pana Jezusa i Najświętszej Matki Jego.
W nawie poprzecznej stoi ołtarz poświęcony Mate Bożej z figurami archaniołów. Po bokach św. Gabriel z krzyżem i św. Archanioł Rafał, jako pielgrzym oraz św. Michał ze swoim mieczem i wagą.
Nad drugim obrazem widzimy wyobrażenie Boga Ojca z Duchem Świętym, w kształcie gołębicy, po bokach statuy św. Franciszka i św. Antoniego. Od strony środkowej przy filarze stoi barokowa figura świętego Jana Nepomucena. Na ścianie zachodniej wisi obraz św. Rodziny a na ścianie północnej, obraz Judy Tadeusza.
Za pieniądze ze skarbonki odprawiane były Msze Święte za dusze w czyśćcu cierpiące.Jest tam obraz biednych dusz czekających zbawienia przez Krew Pana Jezusa, która zbawi wszystkich cierpiących.
W południowej części stoi ołtarz św. Barbary, pochodzący z XVIII wieku. Po bokach obrazu stoją figury św. Szczepana i św. Wawrzyńca.
Wyżej pomiędzy figurkami św. Barbary i św. Katarzyny jest obraz św. Walentego, który dawniej miał własny ołtarz.
W 1707 roku powstała chrzcielnica, którą poddano renowacji w 1918 roku.  Na pokrywie chrzcielnicy znajdują się piękne figurki: Dzieciątka Jezus i małego Jana Chrzciciela z barankiem.
Na środkowej kolumnie wisi piękna figura św. Barbary z końca XV wieku. Dwa barokowe konfesjonały pochodzą z 1918 roku.
Nad skarbonką wisi obraz św. Antoniego, który rozdaje datki biedakom. Jest też namalowany na drewnie obraz św. Anny z dwiema świętymi. Na dole obrazu klęczą fundatorzy: i tak po lewej stronie ojciec z synami, a po prawej matka z córkami.  Postacie z białymi opaskami na ustach - w owym czasie już nie żyły. Herb, koło i ptak mówią nam, że fundatorzy pochodzą z Wyszonowic. Czwarty obraz Krzyżowy powstał w XVIII wieku i znajdował się od strony północnej.
Tak jak dziś i dawniej urządzano Grób Święty. Od strony południowej są dwa wejścia. Na przeciw Świętego Grobu , gdzie dziś panuje Matka Boska Fatimska - jest Góra Oliwna, a w drugim wejściu znajduje się grobowiec jednego z fundatorów.
Na ścianie w holu wejściowym jest epitafium w kształcie pięknego drzewa genologicznego.
Zaznaczyć należy jeszcze, że Kościół posiada trzy kielichy, jeden z 1586 roku, drugi z 1605 roku oraz z 1856 roku.


Tłumaczyła Urszula Radomska oraz Elżbieta Żuławińska

Proboszczowie Parafii Wiązów

  1. Ks.Jan Kucy - 1946-1984 (dziekan dekanatu Wiązów)
  2. Ks. Krzysztof Rutkowski - 1984-1986
  3. Ks. Jan Bagiński - 1986-1995
  4. Ks. Erwin Wieczorek - 1996-2001
  5. Ks. Józef Lubczyński - 2001-2007
  6. Ks. Dariusz Pikulski - 2007- (od czerwca 2009 dziekan dekanatu Wiązów)

Księża pochowani na Wiązowskim cmentarzu

  1. Ks. Konstanty Riger - zm. w 1902 r.
  2. Ks. Richard Lewesfeld - zm. w 1918 r.
  3. Ks. Franz Lische - zm. w 1939 r.
  4. Ks. Jan Kucy - zm. 30.05.1988 r.


Artykuły pochodzą z Nowego Kuriera Wiązowskiego

2020  Towarzystwo Miłośników Ziemi Wiązowskiej